Mjekësi

Proteinat janë molekula të mëdha që formojnë pjesën strukturore të shumicës së organeve dhe përbëjnë enzima dhe hormone që rregullojnë funksionet e trupit.Ato janë blloqe ndërtimi të rëndësishme të të gjitha qelizave dhe indeve. Ato janë të rëndësishme për rritjen, zhvillimin dhe shëndetin e trupit.
Në gjak gjenden dy klasa të proteinave, albuminat dhe globulinat.

1. Albumina përbën rreth 60% të proteinës totale. Albumina mban lëngjet nga rrjedhjet e enëve të gjakut, ushqen indet dhe transporton hormone, vitamina, ilaçe dhe substanca si kalciumi në të gjithë trupin.
2. Globulinat përbëjnë 40% të proteinave në gjak. Globulinat janë një grup i larmishëm i proteinave, disa të prodhuara nga mëlçia dhe disa nga sistemi imunitar. Ato ndihmojnë në luftimin e infeksionit dhe transportimin e lëndëve ushqyese.
3. Testi gjithashtu krahason sasinë e albumines me globulin dhe llogarit atë që quhet raporti A / G. Një ndryshim në këtë raport mund t’i sigurojë mjekut tuaj të kujdesit shëndetësor një të dhënë për shkakun e ndryshimit të niveleve të proteinave.

Testet totale të proteinave dhe albuminave mund të përdoren, së bashku me testet e tjera të përfshira në panele të tilla si një panel metabolik gjithëpërfshirës (CMP), për të ndihmuar në vlerësimin e statusit tuaj të përgjithshëm shëndetësor.Këto teste mund të përdoren gjithashtu për të ndihmuar në diagnostikimin e sëmundjeve dhe për të monitoruar trajtimet. Nivelet totale të proteinave mund të preken nga shumë sëmundje dhe çrregullime të ndryshme. Për shembull, një test total i proteinave mund të përdoret për të ndihmuar në diagnostikimin e sëmundjes së veshkave ose si pjesë e një paneli të mëlçisë për të ndihmuar në zbulimin e sëmundjes së mëlçisë.Rezultatet mund të tregojnë nevojën për testime të mëtejshme. Nëse proteina totale është jonormale, mjeku juaj i kujdesit shëndetësor mund të rekomandojë teste vijuese, siç janë elektroforeza e proteinave dhe imunoglobulinat sasiore.

Disa laboratorë raportojnë proteina totale, albumin, dhe gjithashtu raportin e llogaritur të albuminit ndaj globulinave, raporti A / G. Raporti A / G mund të sigurojë një të dhënë për shkakun e ndryshimit të niveleve të proteinave.

Nivelet totale të proteinave në gjak mund të rriten ose ulen, në një shkallë më të madhe ose më të vogël, me kushte të ndryshme.
• Nivelet totale të proteinave mund të ulen në kushte që:Ndërhyjnë në prodhimin e proteinave të albumines ose globulinave, të tilla si kequshqyerja ose sëmundja e rëndë e mëlçisë. Rritja e humbjes së proteinave, siç është sëmundja e veshkave (sindroma nefrotike). Rritja ose zgjerimi i vëllimit të plazmës, pjesës së lëngshme të gjakut (hollimi i gjakut), siç është dështimi kongjestiv i zemrës
• Nivelet totale të proteinave mund të rriten ne kushte që shkaktojnë si :Prodhimi jo normal i lartë i proteinave (p.sh. çrregullime inflamatore, myeloma multiple ), dehidratimi
• Testet totale të proteinave dhe albuminave mund të përdoren, me shumë panele të tjera si një panel metabolik gjithëpërfshirës (CMP), për të dhënë më shumë në përmbledhje per statusin metabolik te njeriut. Rezultatet e një testi të përgjithshëm të proteinave vlerësohen së bashku me ato testet e tjera të CMP. Nëse rezultatet janë jonormale, kërkohen teste të mëtutjeshme për të identifikuar se cila proteinë është e lartë ose e ulët para se mjeku juaj i kujdesit shëndetësor të mund të bëjë një diagnozë.
• Disa shembuj të kushteve që shkaktojnë proteinë të ulët të plotë përfshijnë:Qrrregullimi i mëlçisë, qrrregullimi i veshkave, një çrregullim në të cilin proteina nuk tretet ose përthithet siç duhet, kequshqyerja , malabsorbimi si sëmundja celiace ose sëmundja inflamatore e zorrëve (IBD),
• Disa shembuj të kushteve që shkaktojnë proteinë totale të lartë përfshijnë:Inflamacion kronik ose infeksione të tilla si hepatiti viral ose HIV, qrregullime të palcës së eshtrave siç është myeloma e shumëfishtë, raporti i ulët A / G mund të shkaktohet edhe nga:
• Mbiprodhimi i globulinave, siç është parë tek myeloma e mulktiple ose sëmundjet autoimmune
• Nënprodhimi i albumines, siç mund të ndodhë me cirrozë
• Humbja selektive e albuminës nga qarkullimi, siç mund të ndodhë me sëmundje të veshkave (sindromi nefrotike)
• Raporti i lartë A / G mund të shkaktohet nga: Leukemitë
• Nënprodhimi i imunoglobulinave siç ndodh në disa mangësi gjenetike
• Proteina C dhe S ndihmojne ne procesin e koagulimit te gjakut prandaj mund te kerkohen ne qrregullimet si trombembolia ,DVT –tromboza e venave te thella
• Nese hani më shumë proteina nuk do të rrisë rezultatin tuaj të përgjithshëm të testit të proteinav.
• Perveq ne gjake proteinet mund te testohen edhe ne urine si p.sh Proteina Bence Jones /p.sh. Një proteinë që mund të gjendet në urinën e njerëzve me forma të caktuara të çrregullimeve të proteinave, siç janë amiloidoza dhe myeloma multiple . Në shumicën e rasteve të mielomës së shumëfishtë, një lloj i vetëm imunoglobulinës i paprekur (i tërë) prodhohet ne shumice . Në një pakicë të rasteve, vetëm një pjesë e një imunoglobuline e quajtur “zinxhir i lirë i dritës” prodhohet në sasi të mëdha. Këto zinxhirë të tepërt të lirë të dritës lëshohen në rrjedhën e gjakut dhe pasi ato janë molekula relativisht të vogla, ato filtrohen nga veshkat dhe lëshohen në urinë. Një term tjetër për këto zinxhirë të tepërt të lirë të dritës në urinë janë proteinat Bence Jones.

Të gjitha këto teste mund ti realizoni në Olive Medical & Laboratory me saktësi të madhe.
Dr.Valbone Blaku, specialiste e Mjekësisë Familjare, staf në Olive Medical & Laboratory.

#BesoNëMëT‘Mirët

ASTMA është një gjendje e ndryshuar shëndetësore e shpesht në pediatri por edhe tek të rriturit.

Çdo mundësi për ta përmirësuar astmën dhe simptomet e saj do të ishte më se e mirëpritur! Janë bërë hulumtime të shkëlqyera që shqyrtojnë disa nga mekanizmat potenciale me anë të së cilëve vitamina D mund të përmirësojë shëndetin e mushkërive, duke përfshirë efektet e mundshme anti inflamatore dhe proimmunogjenetike.

Gjithashtu janë hulumtuar disa nga gjykimet që shqyrtuan efektin e plotësimit të nënës me vitaminën D mbi incidencën e sëmundjeve atopike në pasardhësin. Ndërlidhja midis vitaminës D dhe astmës ofron shumë të dhëna të thella të cilat të informojnë se sa mund të ndikojë mungesa e vit. D në shfaqjen ose përkeqësimin e shenjave të Astmës. Prandaj ne në Olive Medical Laboratory mundësojmë që të bëni analizën e saktë për vitaminën D dhe njëherit ju kordinojmë terapinë në rast të mungesës ose zvogëlimit të vitaminës D.

Gjithashtu mjekët tanë ju sqarojnë shumë ndryshime të tjera që mund të sjell mungesa e kësaj vitamine në organzimin e njeriut.

☎ Laboratori: 049 520 056 & 049 520 078
☎ Klinika: 048 520 001
☎ Për testim PCR: 048 520 003
📌 Rr Fadil Hoxha, Lagja Kalabria Obj.EXDC Kati-2, Prishtinë

Ndërsa sezoni i gripit , pneumonive dhe sëmundjeve tjeta të mushkërive , po afrohet dhe COVID-19 vazhdon të përhapet në më shumë , përveç testeve për Covid 19 egzistojnë teste të reja që mund të bëjnë dallimin midis gripit, SARS- CoV-2 dhe patogjenëve të tjerë të frymëmarrjes.COVID-19, gripi dhe infeksione të tjera të zakonshme të frymëmarrjes mund të shkaktojnë simptoma të ngjashme qysh herët. Ato përfshijnë ethe, të dridhura, kollë, vështirësi në frymëmarrje, lodhje, dhimbje trupi, dhimbje koke, dhimbje fyti, rrjedhje hundësh, të përziera, të vjella dhe diarre. Testimi është mënyra e vetme për të identifikuar saktë patogjenët që shkaktojnë këto simptoma.Si gripi, ashtu edhe COVID-19 mund të shkaktojnë sëmundje që variojnë nga të lehta deri te ato të rënda, dhe në disa raste, mund të çojnë në vdekje. Këto infeksione mund të prekin të gjitha moshat, shumë të rinj, të moshuar dhe njerëz me sistem imunitar të dobësuar, sëmundje kronike të veshkave, sëmundje të mushkërive, kanceri ose mbipesha janë rrezik i veçantë per sëmundje të rëndë. Gjithashtu në rrezik infektimi janë njerëzit në kontakt të ngushtë me njëri-tjetrin qe qendrojne në hapësira të mbyllura, të tilla si spitale, shtëpi pleqsh, shkolla dhe objekte ushtarake.Aftësia për të provuar patogjenë të shumëfishtë të frymëmarrjes nga një kampion- moster apo test i vetëm do të thotë më pak shqetësim për pacientin krahasuar me mbledhjen e një mostre të veçantë për secilën test.

Testimi i një mostre të vetëme për patogjenë të shumtë gjithashtu kushton me pak në krahasim me ekzekutimin e disa testeve individuale në shumë mostra për të zbuluar patogjenë të ndryshëm. “Nëse ka COVID-19 dhe raste të gripit në të njëjtën kohë, kjo mund të shtojë një barrë të jashtëzakonshme në sistemin e kujdesit shëndetësor në lidhje me trajtimiet , hospitalizimet dhe nevojat e testimit laboratorik, pajisjet mbrojtëse personale dhe sigurinë e punonjësve të kujdesit shëndetësor”. Prandaj duhet mobilizim dhe par pregadije . Me vetëm një shtupë ose mostër, testet e kombinuara mund të përdoren për të marrë përgjigje më shpejt .Kjo pregaditje dhe ky efikasitet mund të shkojë shumë deri te sigurimi i informacionit në kohë sa me te hereshme për ata të sëmurë me një sëmundje të panjohur nepërmes testeve te kombinuara . Testimi mund te zbuloj dy lloje të viruseve të gripit – gripi A dhe B – dhe i diferencon ata nga SARS-CoV-2, virusi që shkakton COVID-19. Testet e kombinimit mund te zbulojnë patogjenë të shumtë të frymëmarrjes. Përveç SARS-CoV-2, gripit B dhe tre shtameve të dallueshme të virusit të gripit A, metapneumovirusin , rinovirusin , enterovirusin , virusin parainfluenza dhe virusin sincital të frymëmarrjes (RSV). Përveç viruseve, këto teste mund të identifikojnë gjithashtu disa lloje bakteresh që shkaktojnë sëmundje të frymëmarrjes, të tilla si Bordetella pertussis, e cila shkakton kollë të mirë, Chlamydia pneumoniae dhe Mycoplasma pneumoniae.

Profesionistët shëndetësor gjithashtu marrin parasysh disa konsiderata kur zgjedhin testimin për pacientët e tyre. Jo të gjithë me simptoma të një infeksioni të frymëmarrjes testohen me një panel gjithëpërfshirës. Ata marrin në konsideratë sa shpejt kanë nevojë për një diagnozë, nëse një test individual është më i përshtatshëm bazuar në shenjat dhe simptomat dhe historinë mjekësore, dhe nëse trajtimi specifik është i disponueshëm që kanë nevojë për një diagnozë të shpejtë dhe trajtim të duhur sepse janë të sëmurë rëndë dhe / ose të shtruar në spital, kanë një rrezik në rritje për një infeksion të rëndë me komplikime, kanë infeksione të shumta, sisteme të imunitetit të kompromentuar , ose sëmundje të tjera kronike para-ekzistuese .Prandaj egzistojnë një mori testesh diagnostifikuese si Paneli i patogjenëve të frymëmarrjes, Testimi i koronavirusit (COVID-19) me PCR dhe Serologji , Testet e gripit A dhe B, Testimi i virusit sincital të frymëmarrjes (RSV), Testet e kollës së mirë (Pertusis), Mikoplazma pneumonia , Clamidia pneumonia.

Këto teste në mënyrë të saktë mund t’i realizoni në laboratorin tonë.
Shkruan: Dr. Valbonë Blaku, Specialiste e Mjekësisë Familjare, staf në Olive Medical & Laboratory.